Son 6 Ay |Son 1 Yıl

AAE gelişmiş piyasalarda çok sık bakılan çalışmalardan biri olup, son derece basit bir mantık üzerine kurulmuştur. AAE, gün sonunda yükselen hisselerin düşen hisselerden çıkartılması ile bulunan rakamın, toplam endekse eklenmesiyle (veya çıkartılmasıyla) hesaplanır.

Başlangıç seviyesi olarak yüksek bir rakam alınır (örneğin 5000) ve hergün bulunan rakam (+) ise bu rakama eklenir, (-) ise bu rakamdan çıkartılır.

Bu endeks borsanın gücünü ölçmek için kullanılmaktadır. Artan hisseler azalanlardan fazla olduğunda AAE yükselir, azalanlar artanlardan fazlaysa düşer. Çoğu zaman borsanın tepe ve dip seviyelerinde, AAE endeksi borsa endeksiyle uyumsuzluk gösterir. Yani, endeks yeni bir zirve yaptığında AAE endeksi yeni zirve yapamaz veya tam tersi borsa yeni bir dip yaptığında AAE endeksi yeni dip yapamaz. Diğer teknik analiz indikatörlerinde (RSI, MACD, vb) olduğu gibi bu uyumsuzluklar borsanın dönüş seviyelerini belirlemek için kullanılır. Bunun anlamı şudur: Borsa hızla yükselirken haliyle artanlar azalanlardan fazla olur veya tam tersi borsa hızla düşerken azalanlar artanlardan fazla olur. Bu durum normal kabul edilir. Ancak, zirveye yaklaştıkça borsanın yükselişine rağmen AAE düşmeye, yani azalanlar artanlardan fazla olmaya başlar. (veya dibe yaklaştıkça borsanın düşüşüne rağmen AAE endeksi yükselmeye, yani artanlar azalanlardan fazla olmaya başlar) Uyumsuzluk dediğimiz budur. Bu durum oluştuğunda borsanın gücünün azaldığını veya arttığını, dolayısıyla da muhtemel bir trend değişimi olacağını önceden anlamamız mümkün olur.



AAE konsepti, arz ve talepteki günlük değişimleri daha geniş anlamda görebilmek üzerine kurulmuştur. Teknik analistler sık sık hareketli ortalamalar kullanarak osilatörlerin hareketlerini yumuşatmaya çalışırlar. Sherman ve McClellan tarafından geliştirilmiş olan McClellan osilatörü, AAE'nin üssel hareketli ortalama (exponential moving average) kullanılarak yumuşatılmış hallerinden biridir. Artanlar-(eksi) Azalanlar değerinin 39 günlük üssel hareketli ortalamasının 19 günlük üssel hareketli ortalamasından çıkartılmasıyla hesaplanmaktadır.

Yorumlanışı şu şekildedir: Osilatör, -70’den -100’e kadar olan “aşırı satım” bölgesine düştüğünde alım, 70’den 100’e kadar olan “aşırı satım” bölgesine çıktığında ise satım sinyali üretir. Eğer osilatör bu bölgelerin dışına çıkarsa (-100’ün altına iner veya 100’ün üzerine çıkarsa) bu “ekstrem aşırı satım” veya “ekstrem aşırı alım” göstergesi olarak yorumlanır ve mevcut trendin devam edebileceğini işaret eder. Örneğin, osilatör -90’a düşüp dönüş yaparsa alış sinyali meydana gelir. Ancak, osilatör -100’ün altına düşerse, piyasa büyük ihtimalle önümüzdeki 2-3 hafta düşüş yönünde hareketine devam edecektir. Bu nedenle, alışları osilatör tekrar ciddi yükseliş hareketi yapana veya piyasa güç kazanana kadar ertelemek gerekir.

Martin Zweig tarafından bulunan Geniş AAE osilatörü, geniş anlamda piyasanın momentini ölçmek ve büyük yükseliş ve düşüşleri önceden tahmin etmek için tasarlanmıştır. Bu indikatör, artan hisse sayısıyla birlikte fiyatların yükselmesinin gelecekteki fiyat artışlarıyla pozitif korelasyonu olduğu mantığı üzerine kurulmuştur. Veya tersi için, azalan hisse sayısıyla gerileyen fiyatların gelecekteki düşüşlere ışık tutacağı söylenebilir.

Geniş AAE, artan hisselerin 10 günlük basit hareketli ortalamasının toplam artan ve azalan hisse sayısına bölünmesiyle hesaplanmaktadır. Geniş AAE 0 ile 1 arasında salınır ve denge noktası 0.500'dür.

Bu indikatör birkaç değişik şekilde yorumlanmaktadır. Birincisi, indikatör 0.66 üzerine çıktığında "Aşırı Alım" (boğa piyasası), 0.37 altına indiğinde ise "Aşırı Satım" (ayı piyasası) olarak düşünmektir. İkincisi, indikatörün çok hızlı artması veya azalmasını takip etmektir. Yapılan çalışmalar sonucunda, indikatörün 10 gün içinde 0.2 değişim göstermesi trendde değişim sinyali olarak yorumlanmaktadır. Örneğin, 0.70 seviyesinden 10 gün içinde 0.50 altına inmesi uzun süreli düşüş hareketinin habercisi olarak yorumlanabilir. Veya tam tersi, 0.30 seviyesinden 10 gün içinde 0.50'ye çıkması uzun vadeli yükseliş siyali olarak algılanabilir. Üçüncü ve son olarak, indikatörün 0.500 denge seviyesinin altına inmesi "olumsuz", üzerine çıkması "olumlu" olarak yorumlanır.